Nowe ogólnokrajowe badanie żywieniowe pokazuje, że od 2023 roku odsetek dzieci dotkniętych ostrym niedożywieniem wzrósł.
PORT-AU-PRINCE/NOWY JORK, 28 sierpnia 2026 r. Prawie co trzynaste dziecko na Haiti w wieku od 6 miesięcy do 5 lat cierpi z powodu ostrego niedożywienia – wynika ze wstępnych wyników ogólnokrajowego badania żywieniowego SMART 2026*. Odsetek dzieci w wieku od 6 do 59 miesięcy dotkniętych ostrym niedożywieniem wzrósł na Haiti z 5,1 proc. w 2023 roku do 7,4 proc. w 2026 roku. Wskaźnik ten obejmuje dzieci z umiarkowanym lub ciężkim wyniszczeniem organizmu oraz obrzękami spowodowanymi niedożywieniem.
– Wyniki badania pojawiają się w sytuacji przedłużającego się braku bezpieczeństwa, trudności gospodarczych i rosnących potrzeb humanitarnych, które nadal ograniczają rodzinom dostęp do wystarczającej ilości pełnowartościowej żywności, opieki zdrowotnej i usług związanych z żywieniem – powiedział Yannig Dussart, Zastępca Przedstawiciela UNICEF na Haiti. – Zapobieganie niedożywieniu i jego leczenie na Haiti wymagają pilnych działań oraz zaangażowania wszystkich odpowiedzialnych podmiotów, tak aby dzieci mogły korzystać z usług, które ratują ich życie.
Ostre niedożywienie pojawia się, gdy dzieci nie otrzymują wystarczającej ilości pełnowartościowej żywności lub wielokrotnie chorują. Bez odpowiednio szybkiego leczenia może w krótkim czasie stać się zagrożeniem dla życia. Dzieci cierpiące z powodu ciężkiego ostrego niedożywienia są szczególnie narażone na śmierć, zwłaszcza gdy niedożywieniu towarzyszą choroby i ograniczony dostęp do opieki medycznej.
W latach 2023–2025 liczba poważnych naruszeń praw dzieci, do których zalicza się m.in. uniemożliwianie dostępu do pomocy humanitarnej oraz ataki na szkoły i szpitale, w których dzieci otrzymują także wsparcie żywieniowe, wzrosła trzykrotnie.
Mimo pogorszenia sytuacji w zakresie ostrego niedożywienia badanie pokazuje poprawę części pozostałych wskaźników. Odsetek dzieci poniżej 5. roku życia cierpiących z powodu przewlekłego niedożywienia, którego konsekwencją jest m.in. zahamowanie wzrostu, spadł z 22,8 proc. w 2023 roku do 17,3 proc. w 2026 roku.
Poprawiły się również wskaźniki dotyczące karmienia piersią. Odsetek dzieci przystawianych do piersi we wczesnym okresie po porodzie wzrósł z 48 proc. w 2023 roku do 68 proc. w 2026 roku, natomiast odsetek dzieci karmionych wyłącznie piersią zwiększył się z 17,5 proc. do 33 proc.
UNICEF i jego partnerzy współpracują z Ministerstwem Zdrowia Publicznego i Ludności Haiti nad zwiększeniem skali badań przesiewowych oraz leczenia niedożywionych dzieci. Działania prowadzone są m.in. przez lokalnych pracowników ochrony zdrowia oraz zespoły mobilne docierające do trudno dostępnych i niebezpiecznych obszarów.
W nadchodzącym miesiącu spodziewana jest pełniejsza analiza wyników badania wraz z oceną w ramach Zintegrowanej Klasyfikacji Faz Bezpieczeństwa Żywnościowego dotyczącej ostrego niedożywienia (IPC-AMN). Wyniki będą podstawą do dalszego planowania działań humanitarnych i rozwojowych.
W związku z pogłębiającym się kryzysem humanitarnym na Haiti UNICEF pilnie apeluje o zwiększenie finansowania działań żywieniowych. Obecnie luka finansowa w tym obszarze w ramach apelu UNICEF Humanitarian Action for Children 2026 wynosi ponad 64 proc.
Stałe finansowanie jest niezbędne, aby zapobiegać ostremu niedożywieniu, odpowiednio wcześnie je wykrywać i leczyć, zapewnić ciągłość dostaw gotowej do użycia żywności terapeutycznej RUTF (Ready-to-Use Therapeutic Food) oraz zwiększyć dostęp do podstawowych usług żywieniowych dla najbardziej narażonych dzieci i kobiet.
Dysponując odpowiednimi środkami, UNICEF i jego partnerzy mogą ratować życie dzieci, chronić je przed dramatycznymi konsekwencjami niedożywienia i zapewnić tym najbardziej zagrożonym opiekę oraz wsparcie, których pilnie potrzebują.
*Badanie SMART 2026 stanowi populacyjną ocenę stanu odżywienia dzieci w wieku od 0 do 59 miesięcy oraz kobiet w wieku od 15 do 49 lat mieszkających na objętych badaniem obszarach Haiti w lipcu 2026 roku.
W ramach badania analizowano kluczowe czynniki związane ze stanem odżywienia dzieci i matek, w tym występowanie chorób wieku dziecięcego, praktyki dotyczące żywienia niemowląt i małych dzieci, poziom wyszczepienia przeciwko odrze i różyczce, suplementację witaminy A, odrobaczanie oraz korzystanie z pomocy medycznej.
SMART jest ustandaryzowaną metodologią pomiaru stanu odżywienia, która dostarcza organizacjom humanitarnym wiarygodnych danych niezbędnych do planowania działań pomocowych. Wyniki odnoszą się do okresu, w którym przeprowadzono badanie, i nie dostarczają informacji na temat sytuacji żywieniowej przed ani po tym okresie. Nie powinny również służyć jako reprezentatywny dla całego kraju wskaźnik wykorzystywany do porównań międzynarodowych.
Ogólnokrajowe badanie zostało przeprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia Publicznego i Ludności Haiti (MSPP) za pośrednictwem Jednostki Koordynacyjnej Narodowego Programu Żywności i Żywienia (UCPNaNu), przy wsparciu technicznym i finansowym UNICEF. Realizacja badania była możliwa dzięki wsparciu rządów Stanów Zjednoczonych i Kanady oraz Niemieckiego Komitetu UNICEF.