Nowy raport UNICEF Child Alert ostrzega, że dzieci żyjące w Darfurze – jednym z regionów Sudanu najbardziej dotkniętych konfliktem – mierzą się z jeszcze większym kryzysem niż 20 lat temu, a świat odwraca oczy.
Dwadzieścia lat temu Darfur przyciągnął uwagę całego świata, gdy nasilająca się przemoc zmusiła miliony mieszkańców Sudanu do ucieczki. Nowy raport UNICEF Child Alert zatytułowany „Darfur: 20 lat później dzieci wciąż są zagrożone” (Darfur: 20 Years On, Children Under Threat) podkreśla, że trwający w Sudanie konflikt ponownie zagraża najmłodszym. Podobnie jak w 2005 r., domy zostały spalone, szkoły i placówki medyczne uszkodzone lub zniszczone, a rodziny zmuszone do ucieczki – jednak dzisiaj skala potrzeb jest większa, a oburzenie świata znacznie bardziej powściągliwe.
Dwadzieścia lat temu świat zjednoczył się w oburzeniu z powodu cierpienia dzieci w Darfurze. Dziś nowe pokolenie dzieci przechodzi przez koszmar przemocy, głodu i terroru. Nie możemy pozwolić, aby historia się powtórzyła. Dzieci w Darfurze potrzebują ochrony i stałego dostępu do pomocy humanitarnej. Strony tego konfliktu muszą zakończyć tę brutalną wojnę.
Catherine Russell, dyrektor generalna UNICEF
Dzieci niosą ciężar konfliktu – 20 lat temu i teraz
Child Alert wskazuje na uderzające podobieństwa między dzisiejszą sytuacją a pierwszym raportem UNICEF na temat Darfuru z 2005 r., kiedy oburzenie świata pobudziło mobilizację humanitarną. Dwadzieścia lat później potrzeby dzieci wzrosły pod względem skali i złożoności, jednak braki w finansowaniu, ograniczenia dostępu, zmieniający się charakter prowadzonych działań wojennych oraz ograniczone zainteresowanie międzynarodowe drastycznie ograniczają zasięg pomocy ratującej życie.
W Al-Faszir i innych miejscach w Darfurze Północnym długotrwały konflikt oraz oblężenia odcięły rodziny od kluczowych usług. Dzieci mierzą się z ciężkim niedożywieniem, chorobami oraz przemocą ze strony sił lub grup zbrojnych. Wiele straciło dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej. Miliony z nich zostały przesiedlone, w tym również poza granice kraju – szczególnie do wschodniego Czadu, gdzie system już i tak jest mocno przeciążony.
Przemoc niszczy dzieciństwo
Dzieci stają również w obliczu alarmującego wzrostu skrajnej przemocy. Nigdzie skutki nie są bardziej dotkliwe niż w Al-Faszir. Od kwietnia 2024 r. zweryfikowano tam ponad 1,5 tys. poważnych naruszeń praw dziecka przypisywanych stronom konfliktu, w tym zabicie i okaleczenie ponad 1,3 tys. dzieci (wiele z nich w wyniku użycia broni wybuchowej i dronów), a także przemoc seksualną, uprowadzenia oraz rekrutację i wykorzystywanie przez grupy zbrojne. Te wstrząsające dane wciąż nie oddają prawdziwej skali nadużyć, a podobne schematy występują w innych częściach kraju.
Od rozpoczęcia wojny Organizacja Narodów Zjednoczonych zweryfikowała ponad 5,7 tys. poważnych naruszeń wobec dzieci w całym Sudanie, co dotknęło co najmniej 5,1 tys. dzieci, z czego ponad 4,3 tys. zostało zabitych lub okaleczonych. Sytuacja jest coraz dramatyczniejsza. Tylko w pierwszych trzech miesiącach 2026 r. zgłoszono śmierć co najmniej 160 dzieci, a 85 zostało rannych, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku.
UNICEF dostarcza pomoc i apeluje o ochronę dzieci
Mimo nadzwyczajnych wyzwań, UNICEF wraz z partnerami nadal dostarcza ratującą życie pomoc w Darfurze i krajach sąsiednich, zapewniając edukację, czystą wodę i urządzenia sanitarne, lecząc dzieci z ciężkiego ostrego niedożywienia, wspierając mobilne usługi medyczne, oferując pomoc psychospołeczną oraz tworząc bezpieczne przestrzenie dla dzieci.
Jednak Child Alert ostrzega, że działania humanitarne pozostają poważnie ograniczone przez brak bezpieczeństwa, przeszkody biurokratyczne oraz niedobory finansowe, co odcina wiele dzieci od pomocy w momentach największego zagrożenia.
UNICEF wzywa strony konfliktu do przestrzegania prawa międzynarodowego i ochrony cywilów, w tym dzieci; zapewnienia bezpiecznego i niezakłóconego dostępu humanitarnego oraz zapobiegania naruszeniom praw dziecka. Apelujemy również do darczyńców o zapewnienie elastycznego, wieloletniego finansowania w celu podtrzymania programów ratujących życie i wsparcia dzieci dotkniętych wysiedleniami poza granice kraju.
